Feminizm Nasıl Kapitalizmin Uşağı Oldu ve Onu Nasıl Geri kazanabiliriz?

  Nancy Fraser*

Bir feminist olarak kadınları kurtarmak için mücadele ederken hep daha eşitlikçi, adil ve özgür bir dünya inşa etmekte olduğumu düşünürdüm. Ama son zamanlarda, feministlerin öncülüğünü yaptığı ideallerin oldukça farklı bir sonuca hizmet etmeleriyle ilgili endişelenmeye başladım. Spesifik olarak, cinsiyetçilik eleştirimizin bugün yeni türden eşitsizliklerin ve sömürülerin mazereti olarak kullanılmasından dolayı endişe duyuyorum.

Kaderin cilvesine bakın ki, kadın kurtuluş hareketinin serbest piyasa toplumu inşa etmeyi amaçlayan neoliberalizmle tehlikeli bir ilişki içinde kesişmiş olmasından büyük bir kaygı duyuyorum. Söz konusu kesişim, eskiden radikal dünya görüşünün bir parçası olan feminist fikirlerin bugün nasıl olup da giderek daha bireyci terimlerle ifade edildiğini de açıklamaktadır. Feministler eskiden kariyerizmi teşvik eden toplum yapısını eleştiriyordu, şimdiyse kadınlara “yüklenin’’ diyorlar. Eskiden toplumsal dayanışmaya öncelik veren hareket, bugün kadın girişimcileri göklere çıkarıyor. Eskiden “özen”e ve karşılıklı bağlılığa değer veren bakış açısı, bugün bireysel gelişmeyi ve meritokrasiyi teşvik ediyor.

Beatrice Cenci Davası

Stendhal
1837

Beatrice Cenci'nin Guido Reni'ye atfedilen portresi Kaynak 

Francesco Cenci; 15 Eylül 1598'de, kızının ve karısının gözleri önünde öldürüldü. Bu don juandan bize hiçbir sevimli anı kalmamıştır. Moliére'in Don Juanı gibi, her şeyden önce toplantılara renk katan bir adam olmak isteğiyle, huyca yumuşak ve ölçülü değildi. Başkalarını düşünmesi, sırf onlar üzerindeki üstünlüğünü göstermek, kendi amaçları uğrunda onlardan yararlanmak ya da nefret etmek içindi. Bir don juan, sempatilerden ya da sevecen bir kalbin kapıldığı tatlı düşlerden asla zevk almaz. Ona, her şeyden önce, birer zafer oluşturabilecek, başkaları tarafından görülebilecek ve yadsınmayacak zevkler gereklidir. Ona, küstah Leporello tarafından, tasalı Elvire'in gözleri önüne serilen liste gereklidir.

Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği'nin İtirazı Var!

Cinsel istismara yönelik koruyucu-önleyici çalışmalarda; 📣 ' iyi-kötü' dokunuşların yetişkin algısına göre belirlenip çocuklara dayatılmasına,
📣 bedenin sadece belli bölgelerinin 'özel' olarak tanımlanmasına,
📣 sınır ihlallerinin ve cinsel istismarın sadece 'özel bölgeler'e dokunulduğunda gerçekleşebileceği düşüncesine,

Cinsel Yönelim ve Cinsel Yönelim Ayrımcılığı

Nesrin Yetkin

https://tr.123rf.com/photo_17688432_birbirine-herkesin-e%C5%9Fit-farkl%C4%B1-cinsel-y%C3%B6nelim-
insanlar%C4%B1n-%C3%A7iftler-temsil-trafik-i%C5%9Fareti.html

‘Bedensel cinsiyetimiz’ doğuştan belirlenir. Hepimiz kadın ya da erkek cinsel organları ile doğarız. Tek istisna nadir görülen hermafroditlerdir. İlk çocukluk yaşlarında ‘cinsel kimliğimiz’ gelişir, “Ben kadınım” ya da “Ben erkeğim” duygumuz oluşur. Bunun istisnası da gene nadir olan cinsel kimlik farklılıklarıdır. Ergenlikten itibaren de ‘cinsel yönelimimiz’ belirginleşir. Kendimize kendi cinsimizden birini cinsel eş olarak istiyorsak eşcinsel, karşı cinsten birini istiyorsak heteroseksüel, her ikisini de istiyorsak biseksüel oluruz. Bu üç cinsel yönelim de birbirine eşdeğerdir ve hiçbiri psikiyatride, en az 30 yıldır hastalık ya da bozukluk olarak kabul edilmiyor. Ayrıca cinsellikle ilgili bu üç temel kavram, bedensel cinsiyet, cinsel kimlik ve cinsel yönelim, kişilerin istemli olarak seçtikleri değil, karşı karşıya kaldıkları durumlardır. Hiçbirimiz kadın ya da erkek olarak doğmayı seçemeyeceğimiz gibi, cinsel yönelimimizi de seçemeyiz. Eşcinsel yönelim, keyfî, ahlaki veya istemli bir seçim değildir, aynen heteroseksüel yönelim gibi bir durumdur.

Şirin Tekeli Anlatıyor: "Tek tip örgütlenme olamaz"

Şirin Tekeli
29 Kasım 2004

http://listelist.com/sirin-tekeli/

Türkiye'de kadın hareketinde "örgütlenme" teması, 1980'li yılların ilk günlerinden beri en fazla kafa yorulan, bir türlü çözüm bulunamayan, hareketin kendini hep eleştirdiği, eksik, yetersiz kaldığını düşündüğü bir konu oldu. Ben bu konuşmada bu kaygıyı irdeleyip, bunu çok anlamsız ve gereksiz bulduğumu söyleyeceğim. Çünkü ben örgütlenmenin hareket tarafından gereğinden çok abartıldığı, fetişleştirildiği kanısındayım.

80'lerin öncesi ve sonrası

Önce, kısaca "ilk günlere" dönmek, 1980'lerin başındaki siyasi ortama, o koşulların örgütlenme kaygılarına ve olanaksızlıklarına değinmek istiyorum.

1980 askerî darbesi öncesindeki son 4-5 yıl, Türkiye'de siyasetin aşırı kutuplaştığı, solda çok büyük bir parçalanma yaşanan, çeşitli sol parti ve grup-grupçukların ideolojik olarak en yakınını "baş düşman" gibi görüp, ona göre politika yaptığı, şiddetin siyasetin önüne geçtiği bir dönem oldu. Sonradan kadın hareketinde yer alan kadınların pek çoğu, bu sol fraksiyonlarda yer alıyorlardı. Kadın örgütleri, yasal olmayan ana örgütlerin paravanası gibiydi. Hiçbirisi, bir kadın politikası güdemiyordu. Kadınlar, gruplarının ideolojisine hapsolmuşlardı.

Toplumsal Cinsiyet

Aksu Bora

Cinsiyet, her birimizin bu dünyaya gelirken yanımızda getirdiğimiz özelliklerimizden
biridir: Kız ya da oğlan bebekler olarak doğarız. Bu nedenle de cinsiyet
özelliklerini biyolojik birer nitelik olarak kabul ederiz. Yani “doğal”. Toplumda,
aile içinde, kişisel ilişkilerde, kadın ve erkeklerden beklentilerimiz farklıdır, bu
farklılığı da “doğal” karşılarız.
Peki nedir bu “cinsiyet özellikleri” dediğimiz şey?

Ders Kitaplarında Toplumsal Cinsiyet

Dilara Kahyaoğlu

2006

Yine aynı soru: Değişen bir şey var mı?

Yeni Ders Kitaplarındaki  Görseller
Kadınlar İçin Farklı Bir Şey Söylüyor mu?

Geçen sene bu zamanlar, İstanbul Eğitim Sen 3 Nolu Şube’de sendikalı kadın öğretmenlerle beş senedir yürütülen sözlü tarih ve tiyatro çalışmalarından da yararlanarak ders kitapları ve toplumsal cinsiyet konulu bir rapor hazırlamıştık[1]. Zaman geçti, yeni ders kitapları piyasaya çıktı, şu anda tüm Türkiye’de 1-5 arası sınıflarda yeni ders kitapları okutuluyor. Daha önceden böyle bir çalışma yapmış bir kişi olarak aklıma “yeni ders kitaplarında toplumsal cinsiyet meselesi nasıl ele alınmış” sorusu geldi. Değişen bir şeyler var mıydı? Dar bir çevrede bilinen bizim rapordan (DEK) önce Tarih Vakfı’nın Ders Kitaplarında İnsan Hakları projesi kapsamında da bu konunun bir araştırma sorusu olarak ele alındığını, bu soruyu araştırılabilir ve ölçülebilir hale getiren kriterlerin oluşturularak tüm ders kitaplarına uygulandığını, çeşitli taramalar yapıldığını ve ortaya  çıkan sonucun hiç de parlak olmadığını biliyordum. Bütün bunlar yıllardır süren; gerek toplumsal cinsiyet eksenli,  gerekse ders kitaplarında genel bir  reforma ihtiyaç olduğunu talep eden çabaların son halkalarıydı ve özellikle DKİH projesi kamuda ciddi olarak tartışılmıştı.

Kadınlar İçin Özsavunma Teknikleri

* Şiddete uğradığınızda ya da uğrama tehlikeniz bulunduğunda olayla ilgili şikayette bulunarak ve olayı ayrıntılı bir şekilde anlatarak tutanak tutturmalısınız. Tutanağı okumadan asla imzalamayınız ve imzalı bir örneğini mutlaka isteyiniz.

Konstantinos Kavafis - Şehir

Konstantinos Kavafis

Şehir

'Bir başka ülkeye, bir başka denize giderim', dedin

'bundan daha iyi bir başka şehir bulunur elbet.

Her çabam kaderin olumsuz bir yargısıyla karşı karşıya;

-bir ceset gibi- gömülü kalbim.

Phoolan Devi

Ezgi Aksoy

Dünyalılar

 Phoolan Devi seçim kampanyasında

Takvimler 14 Şubat 1981’i gösteriyordu. Batı dünyası kırmızı kalpler ve peluşlu hediyelerle sevgililer gününün heyecanından kendinden geçmişti. O tarihte 18 yaşında olan haydut lider Phulan Devi ve çetesi, Hindistan’ın Behmai kasabasına polis kılığında giriş yaptı. Phulan’ın gözleri intikam ateşiyle yanıyordu. Çünkü Behmai kasabasında sevgilisi Vikram Mallah’ı da öldüren Shri Ram ve Lala Ram’ın çetesinin günler süren tecavüzüne maruz kalmıştı. Behmai’de dövülmüş, aşağılanmış, taciz edilmiş, onlarca erkek tarafından defalarca tecavüz edilmiş ve rehin tutulduğu kasabadan güç bela kaçabilmişti.

Kaybedilmiş Bir Savaş Üzerine: Svetlana Aleksiyeviç’in Nobel Edebiyat Ödülü Konuşması

Çeviren

Nigâr Hacızade

Buraya yazının ilk giriş bölümü alınmıştır.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Svetlana_Aleksiyevi%C3%A7

Sevgili dostlar,

Bu kürsüde tek başıma durmuyorum. Etrafımda sesler var, yüzlerce ses… Sesler her zaman benimle, çocukluğumdan beri.

Çocukken köyde yaşıyordum. Biz çocuklar sokakta oynamayı seviyorduk, ama akşamları, yorgun argın ninelerin -bizim orada nasıl derler- konuşlandığı banklar, mıknatıslıymış gibi bizi kendilerine çekiyordu. Hiçbirinin kocası, babası, erkek kardeşi yoktu. Savaştan sonra köyümüzde erkek olduğunu hatırlamıyorum. Savaş sırasında her dört Belarusludan biri, cephede veya partizanların yanında savaşırken öldü.

Aşk ve Dans

"Birlikte her şeye gülüyorduk. Ama her şeye.

Bir gariplik olduğunun farkındaydım ama anlamlandıramıyordum.

Bir gün itiraf etti..."

Sıradan Hikayeler içinde yer alan Aşk sahnesi oyun içinde oyun anlayışına uygun olarak kurgulanmıştır.  Oyunun kendi şimdiki zamanı akıp giderken, bir yandan da birbirine aşık olan iki kadının hikayesi üzerine çalışan tiyatrocu kadınların tartışmalarını ve provalarını izleriz. 

MÜZİK olarak, Astor Piazzolla'nın - Libertango'sunu kullandık.

Buradan dinleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=vaXNdVTGT0k

https://www.youtube.com/watch?v=kdhTodxH7Gw

(Ve elbette bizim sahnemizde buradaki gibi bir "Maço" erkek karakter yoktu :)

Ekin ve Yıldız, Aşk'ın dansını açıyor

Sıradan Hikayeler Gösteride -Fotoğraf Seçkisi

Gösteri sırası ve sonrasında çekilen fotoğraflardan seçtiklerimiz...
Fotoğraflarımızı Turhan Çulha çekti.
Afife Jale. 2014 Haziran

Başlıyor... Yıldız ve Melika

Sıradan Hikayeler Genel Provadan Fotoğraflar

Akşamki gösteri öncesi genel provamızdan seçtiklerimiz...
Fotoğraflarımızı Turhan Çulha çekti.
Afife Jale. 2014

Melika, Gül, Yıldız ve Yasemin.

Akşama Hazırlık- Sıradan Hikayeler

Akşama oyunumuz var. Afife Jale'de hazırlık yapıyoruz. Bir yandan dekorları hazırlarken ışıklarımızı da yeniden yeniden deniyoruz. Işık odasında Burcu var. Sesler ve müzik önemli orada da Pınar makinenin başında. Fotoğrafları Turhan Çulha çekti.

Çalışmadan İki Video

Sesler, Kokular ve Hatıralar - Fotoğraf Seçkisi

Sesler, Kokular ve Hatıralar'ı sadece bir kere Afife Jale'de sergiledik. Aşağıda provalar, oyun sırası ve sonrasına ait görüntülerden seçtiklerimiz var. 

Oyun sonrası Madam Despina'ya gitmiştik. O sene Eylül ayında kaybettiğimiz suflörlüğümüzü yapan Bülent de (Akdağ) masadaydı. (sol başta). "Heyecandan kalp krizi geçirttirecektiniz bana" demişti oyun sonrası.

Öyküm Yok 2005 - Fotoğraf Seçkisi Stüdyo Drama

Öyküm Yok'un ilk sahnelenmesinden seçilmiş görüntüler. 2005 Stüdyo Drama...
Bu oyunu ilk kez 8 Mart 2005'te Eğitimsen 3 nolu şubenin salonunda sadece kadınlara oynamış, oyunun hemen arkasından bir söyleşi gerçekleştirmiştik.
Aynı yıl ilk resmi sahnelemeyi Stüdyo Drama'da yaptık.
2006 yılında bu oyunu çalışmaya devam ettik, geliştirdik... Ve bu sefer de Şişli Kültür Merkezi'nde oynadık ama o oyunumuzun video görüntüleri kayıptır. Maalesef... Üstelik bu versiyonun en iyi sahnelemesini gerçekleştirmiştik.

Deprem'de Yıldız Ayyıldız

Sözlü Tarih ve Yerel Tarihçi - Rehber

Bu kitabı okuyarak özetleyen ve gruba sunumunu yapan kişi Yıldız Ayyıldız'dır

Sözlü Tarih Nedir?

Belgelere dayanan kanıt, yaşamın çok küçük bir parçasını kaydeder. Bireylerin yaşamlarına fazla ışık tuttuğu söylenemez.

Gelecekte farklı bir toplumda  yaşayacak olan insanlar şimdiki yaşamın çeşitliliğini sadece belgeler aracılığı ile nasıl anlayabilecekler?

Sözlü kayıt olmadan, insan yaşantısının pek çok kesimi açıkça yok olur.

Şiveler, hatta diller kaybolmuştur, topluluklar da yerlerinden olup dağılabilir.

Sıradan Hikayeler - Afiş

Bu afiş Damla Kukul tarafından hazırlandı. Mandallara asılmış olan fotoğraflar provalarımız sırasında çekilmiş olan görüntülerden seçilmiştir.